İnternet Bağımlılığı

Bu makale 2184 kere okunmuş.21 Şubat 2017, Salı - 20:35

Bağımlılık, bir maddeyi kullanmayı veya bir davranışı yapmayı bırakamama veya kontrol edememe şeklinde tanımlanabilmektedir.Bireyler sigara, alkol, uyuşturucu gibi birçok maddeye bağımlı olabilirler. Ancak bağımlılık denince akla sadece sigara, alkol, uyuşturucu vb. madde bağımlılıkları gelmemeli; bunun yanında fiziksel bir maddeye dayanmayan, davranış tabanlı yeme bağımlılığı, oyun bağımlılığı, bilgisayar bağımlılığı, televizyon bağımlılığı, alışveriş bağımlılığı, internet bağımlılığı gibi bağımlılıklardan söz edilebilir.

Davranış tabanlı bağımlılıklar; yeme, kumar, insan – makine etkileşiminin kurulduğu teknolojik bağımlılıkları kapsar.  Teknolojik bağımlılıklar içinde medya, televizyon, cep telefonu, bilgisayar ve internet bağımlılığından bahsedilebilir.  Birey teknolojik bağımlılıklarda pasif (televizyon bağımlılığı) ya da aktif (bilgisayar oyunları) rol oynayabilir. Özellikle internetin yaşamdaki yerinin ve öneminin giderek artması nedeniyle, oluşturduğu etkiler diğer bilgi ve iletişim teknolojilerine oranla daha çok önem taşımaktadır. İletişim teknolojilerindeki gelişmelerin bir sonucu olara k hayatımıza giren internet; insanların ihtiyaç duyduğu her türlü bilgiye ulaşmalarına, eğlenceli ve hoşça vakit geçirmelerine, sevdikleriyle eş zamanlı iletişimde bulunmalarına imkan sağlayan kitle iletişim aracı. Ancak internetin getirdiği bu kolaylıkların yanında çok sık kullanımdan kaynaklanan birtakım sorunlara da yol açtığı gerçektir. Bunların başında internet bağımlılığı gelmektedir.

İnternet bağımlılığı; genel olarak internetin aşırı kullanılması isteğinin önüne geçilememesi, internet başında uzun zaman geçirme ve interneti kullanmayı kontrol edememe. İnternet kullanımının bağımlılık olarak tanımlanmasında en büyük belirti, bireyin internet başında aşırı zaman harcaması ve geçirilen zamanın hangi kullanım amacı için harcandığıdır. Bağımlı olan kullanıcıların interneti haftalık ya da günlük kullanım miktarı bağımlı olmayanlardan kayda değer bir oranda fazladır. İnternet bağımlısı olmayan kişiler interneti haber, alışveriş, eğitim sitelerinde zaman geçirerek kullanırken; internet bağımlılığı olan kişiler daha çok hobi amaçlı, sörf yapma, olayları/gelişmeleri takip etme ve online oyun oynama amaçlı zaman harcarlar. 

Bağımlı kişiler genellikle daha önceki çevrimiçi faaliyetleri düşünmekte, tatmin olmak için gittikçe artan süreler boyunca interneti kullanmakta, internet kullanımını azaltmak ya da durdurmak için başarısız girişimlerde bulunmakta, internet kullanımını azaltmaya çalıştığında huzursuzluk hissetme, baştaki niyetten farklı olarak daha uzun süre çevrimiçi kalmakta, interneti sorunlardan kaçmak ya da hoşa gitmeyen bir ruh halinden kurtulmak için kullanmak gibi örüntüler sergilemektedirler. Bireyin internet bağımlısı olmasında birtakım doğrudan ve dolaylı nedenlerden söz etmek mümkündür.  İnternetin kumar, sohbet, oyun vb. kullanım amaçlarının internet bağımlılığının oluşmasında ya da gelişmesinde doğrudan etken olabileceği belirtilebilir. 

İnternet bağımlılığını oluşmasına sebep olan etkenlerden biri bireyin sosyalleşme ihtiyacıdır. Bu ihtiyaç, gerçek yaşamda elde edilemeyen ya da kazanılamayan sosyalleşmenin, sanal ortamda giderilmek istenmesi gibi düşünülebilir.  Bireyin internete sosyalleşme ya da sosyal destek bulma amaçlı yönelmesi internet bağımlılığı riskini tetiklemektedir. Birtakım sebeplerle depresyon hali gözlenen birey bu nedenle internete yönelip bağımlı hale gelebilmektedir.  Bireyler interneti depresyon hallerini hafifleten bir ortam olarak değerlendirebilmektedir. Bireyin toplum içinde yalnız kalması ya da kendisini yalnız hissetmesi onu internet kullanımına yöneltebilmektedir. Yetersiz kontrol mekanizması, internete erişim kolaylığı, göstermek istenen yönlerin abartılarak sunulabilmesi, kolaylıkla farklı rollere ve kimliklere bürünebilme gibi durumlar da internet kullanımını arttıran etkenler arasında sayılabilir.

Aşırı internet kullanımı olan bireylerin psikolojik gelişimi, sosyal ilişkileri ve özellikle gençlerde bedensel gelişim olumsuz etkilenmektedir. Kişisel, ailevi ve mesleki sorunlar ortaya çıkmaktadır.  Bireylerde uyku düzeninin bozulması ve fiziksel yorgunluk gibi şikayetler oluşmaktadır. Kişiler suçluluk (işlerinde, derslerinde aksaklık) ve kontrol eksikliği hissetmektedir. Akademik, sosyal ve kişilerarası ilişkilerde problem yaşanmaktadır. İnterneti aşırı düzeyde kullanan kişiler aileleri ve arkadaşları ile daha az etkileşimde bulunmakta ve zamanla toplumdan uzaklaşarak yalnız kalmaktadır. İnternet bağımlılığı hayatta başarısız olunan alanları telafi etmeye yönelik bir davranış örüntüsü olabilir. Bu bağlamda internetin aşırı kullanımı ödüllendirici bir davranış olarak görülebilir. Bazı olumsuz duygularla (korku, kaygı, huzursuzluk, hayal kırıklığı vb.) mücadele etmeye yönelik yetersiz bir strateji. Uygun baş etme yolları geliştirilirse, olumsuz olaylar baş etmek internet gerekmez.

a)İnternet kullanımını tam zıt saatlere kaydırmak
Kişinin zamanını nasıl harcadığını yeniden organize etmek önemli bir adım. Amaç günlük rutini kırmak. Eğer kişinin sabah kalkar kalkmaz ilk işi internete girmekse; örneğin, duş aldıktan ve kahvaltı yaptıktan sonra internete girmesi önerilir. Kişi hafta içi her gün interneti kullanıyorsa, interneti kullanmak için hafta sonunu beklemesi önerilir. Kişi hiç ara vermeden interneti kullanıyorsa 30 dakika molalar vererek interneti kullanması önerilir.

b) Dış durdurucular
İnternet kullanımına belirli bir saat limiti koymak ve bu saatin geldiğini bildiren bir alarm kurmak önerilir.

c) İnternet kullanımı ile ilgili hedefler belirlemek
İnternet kullanım süresi örneğin haftada 40 saat ise bunu 20 saate düşürme ve belirli zaman dilimlerine bölme önerilir. Böylece internet kişiyi değil, kişi interneti kontrol edebilir.

d) Özellikle çok kullanılan belli bir internet işlevinden uzak durma
Chat, sörf, oyunlar önemli ise, internet en çok hangi amaçla kullanıyorsa bu amaçtan uzak durma önerilir.

e) Hatırlatıcı kartlar
İnternet kullanımın yol açtığı beş temel sorun bir karta, internet kullanımını bırakmakla elde edilecek beş yarar bir karta yazılır. İnternet kullanma isteği geldiğinde bu kartlarda yazanların okunması önerilir. Böylece kişinin motivasyonu artar, kendisi için gerçekte ne yapmak istediğini hatırlar.

f) Kişisel defter oluşturma
İnternet kullanımının yerine yapılabilecek natif etkinlikler listesinin oluşturulması istenir. Böylece kişi ne kadar çok seçeneğinin olduğunu görür.

Berna İncu - Psikolog

 

Etiketler: Berna   İncu   Psikolog   internet   bağımlı   bağımlılık  

Yorumlar

Yazarın Bazı Diğer Makaleleri

      Bunlar da ilginizi çekebilir

          AnketTümü
          WEB SİTEMİZİ NASIL BULDUNUZ ?
           
          haber yazılımı: buki